„Mamo dalmatyńczyk! Marshal! A policzyła pani wszystkie kropki ? O, jak dawno nie widziałam/em dalmatyńczyka ?’’ Z takimi i im podobnymi pytaniami spotykam się bardzo często na spacerach z własną gromadką. Sprawia mi ogromną radość entuzjastyczne zachowanie niemalże każdego dziecka, które za sprawą książki oraz filmu Disnay’a pt. „101 dalmatyńczyków” - gdy zawistna Cruella, za wszelką cenę pragnęła stać się ich posiadaczką - pokochało tę rasę psów i częściowo przez to stały się rozpoznawalne w każdym zakątku Ziemi. Niestety, obraz filmowy z zabawną historią pięknych piesków niekorzystnie wpłynął na dobrostan tej rasy, ponieważ nie do końca przedstawił prawdziwy jej wizerunek. DALMATYŃCZYK zwraca na siebie uwagę przede wszystkim niepowtarzalnym i jedynym w swoim rodzaju eksterierem. Biały pies w czarne lub brązowe kropki potwierdza swoją atrakcyjność, swój oryginalny wygląd. Zatem, by odpowiedzieć na pytanie jaki jest naprawdę dalmatyńczyk, należy sięgnąć do historii psów tej rasy, zwrócić uwagę na ich szczególny wygląd, charakter, potrzeby i predyspozycje, sposób pielęgnacji - by uchronić przed chorobami, na które jest podatny-
istotę odpowiedniego żywienia, szczególne upodobania i wiele innych czynników wpływających na ich niepospolitość.
HISTORIA
Okazuje się, że mimo, iż historia tej rasy nie jest do końca zbadana i badacze nie są zupełnie zgodni co do jednoznacznego określenia pochodzenia, to jednomyślnie stwierdzają, że przetrwała ona w niezmienionej formie przez wiele wieków. Zatem nie ma dowodów na to, że rasa pochodzi z Dalmacji, na co bardzo często się wskazuje. Wiadomo na pewno, że cętkowane psy bardzo podobne w wyglądzie do współczesnych dalmatyńczyków zostały udokumentowane w różnych kulturach i na różnych kontynentach
kuli ziemskiej. Idąc za informacjami ujętymi w Wikipedii mówi się o tym, że prawdopodobnie już 3700 r. p.n.e. egipski król Cheops, twórca Wielkiej Piramidy, był właścicielem psa w cętki. Około 2000 lat później pojawiły się w Grecji freski przedstawiające psy w czarne i brązowe cętki, goniące za dzikiem. Łącząc starożytne źródła, niektórzy historycy wskazują na wzmianki o krzyżowaniu ogara kreteńskiego (psa który przetrwał do dziś na greckiej wyspie Kreta) z 400 r. p.n.e. z psem bahakaa, nazywanym białym psem antylopą, o czym świadczy jego kolor i szybkość. W wyniku tej krzyżówki urodziło się potomstwo, które polowało na jelenie i tak dobrze współpracowało z końmi, że w naturalny sposób było skłonne biegać obok nich. Skoro mowa o ich predyspozycjach ruchowych, można pokusić się o stwierdzenie, że dalmatyńczyk ma wgrane na dysk twardy słowo, „BIEG”, które go identyfikuje.
Zatem to pies przede wszystkim gończy, bo do takiej pracy został przed wiekami wyhodowany. Chociaż były to psy wszechstronnie wykorzystywane, to w historii zapisały się przede wszystkim jako najwybitniejsze na świecie psy do powozów.
Różne źródła podają, że już w XVII wieku, dalmatyńczyk był najczęściej wybieranym psem powozowym w Anglii, a modna szlachta i kupcy nie wyruszali w podróż bez jego towarzystwa. Jako psy zaprzęgowe biegały więc obok powozów i jeźdźców konnych, mając za zadanie chronić je przed wieloma zagrożeniami na drodze – zwłaszcza rozbójnikami. Dalmatyńczyki ze swoją szybkością, wytrzymałością, czujnością i instynktem trenerskim były naturalnym wyborem, gdyż wyjątkowo dobrze nadawały się do pracy drogowej i bez trudu dotrzymywały kroku koniom. Podczas pojawiającego się zagrożenia, psy te alarmowały o zbliżającym się
niebezpieczeństwie ludzi. Warto nadmienić, że ich rozmiar i instynkt obronny sprawiały, że same w sobie były bardzo dobrym odstraszaczem. Niezmordowane w swojej wytrzymałości psy, zawsze były gotowe chronić zarówno konie, jak i pasażerów przed obcymi. Aby jak najbardziej wzmocnić więź między psami a końmi, dalmatyńczyki były trzymane w stajniach i dorastały tam od szczenięcia. Przed wieloma laty były wykorzystywane w akcjach straży pożarnej. Podczas, gdy strażacy
zaczęli używać koni do ciągnięcia pomp wodnych, dalmatyńczyk był naturalnym wyborem do biegania obok ich mosiężnych wozów strażackich. Psy zachowywały się jak żywe syreny, szczekając przed strażakami i torując im drogę. Kręciły się też wokół pilnując wozy koni jednocześnie dbając o ich bezpieczeństwo przed uprowadzeniem. Ważnym znaczeniem było też to, że potrafiły zapewnić koniom spokój, którego potrzebowały, gdy „strach i napięcie unosiły się w powietrzu równie ciężko jak dym i popiół”. Z biegiem lat wytrzymałość, atletyzm i inteligencja dalmatyńczyka sprawiły, że rasa ta stała się chętnym kandydatem do szerokiego zakresu prac. Ludzie wykorzystywali dalmatyńczyki do pracy jako psy myśliwskie, pociągowe, pasterskie i stróżujące.
CHARAKTERYSTYKA|
Dalmatyńczyk to pies silny i potężny zarówno ciałem jak i umysłem. To bardzo energiczny pies, niemal zawsze chętny do zabawy, uwielbia aktywność fizyczną . Jednak najlepiej czuje się wśród domowników, wspaniale dogaduje się z dziećmi i zwykle w stosunku do nich jest łagodny. Dalmatyńczyk jest psem zrównoważonym, ma jednak niezależny charakter i nigdy zupełnie nie podporządkuje się człowiekowi. Nie lubi też natarczywości, choć zwykle nie stroni od pieszczot. Źle ułożony pies może być uparty, dlatego jego opiekun powinien być troskliwy ale i konsekwentny. Wychowanie czworonoga dobrze zacząć już od okresu szczenięcego. Psy rasy dalmatyńczyk mogą mieszkać zarówno w domu z ogrodem, jak i mieszkaniu. Zwykle nie są hałaśliwe i nie przeszkadzają sąsiadom, o ile opiekun zapewni im odpowiednie rozrywki na łonie natury. Czworonogi tej rasy zdecydowanie nie powinny mieszkać w kojcu i
muszą mieć zapewniony stały kontakt z domownikami. Według kynologów bieg i ciągła aktywność są nieodzownymi parametrami życiowymi tej rasy psów. Dalmatyńczyk jeśli nie śpi to czuwa. Jest to pies bardzo uważny i stale pracujący umysłowo, choć obserwując przez lata swoje psy, dochodzę do wniosku, że one nawet jak śpią to też czuwają. Lubią kontrolować otoczenie i zawsze sygnalizują, gdy coś się w nim zmienia. Są bardzo terytorialne i z dużą czujnością pilnują swojej posesji. Gdy ktokolwiek zbliża się do domu, natychmiast sygnalizują to głośnym szczekaniem, przez co czasami budzą respekt. Należy pamiętać, że psy tej rasy są także bardzo niezależne i lubią chodzić swoimi ścieżkami. Nie są psami do przytulania jak labrador. Dalmatyńczyk da ogrom miłości, ale
tylko wtedy, gdy będzie miał na to ochotę. Lubi absorbować sobą , a więc być w centrum uwagi. Niekiedy w relacjach z człowiekiem narzuca mu swoją wolę. Chętnie, stale i w różnych sytuacjach uczestniczy w życiu rodzinnym. Przykładem takich okoliczności są moje dziewczyny, które jeżdżą ze mną nawet na zakupy. Na widok podnoszonych kluczy do samochodu pierwsze stoją przy aucie jako pierwsze, a ich wzrok potrafi złamać moje serce i konsekwentne zasady. Zdarza mi się jednak być stanowczą i wówczas niepocieszone odchodzą na wygodne miejsca i czekają, aż wrócę. A po powrocie wita mnie taniec radości. Dalmatyńczyk jest mistrzem takiego tańca i jest on jedyny w swoim rodzaju, i niepowtarzalny dla żadnej innej rasy. Biegną na mnie machające wesoło ogony, falujące ciała i kręcące dupki z szerokim od ucha do ucha uśmiechem i głośnym okrzykiem
radości. To widok który rozczula serce. Dalmatyńczyk doskonale wczuwa się w nastroje swojego opiekuna i bardzo mocno się z nim identyfikuje. Kiedy jestem radosna i pełna energii- moje suczki są takie same, szalone. Gdy dopada mnie chandra - potrafią popadać w melancholijny nastrój i swoim niebywale mądrym, ‘’ludzkim’’ spojrzeniem zdaje się, że mówią: - „ Nie martw się, będzie dobrze’’. Oczy dalmatyńczyka są wyjątkowe i bardzo przypominają ludzkie. Dalmatyńczyki, mimo, że mają silną psychikę, są bardzo wrażliwe. Ostry trening w przypadku tych psów nie odniesie zadowalającego skutku, wręcz przeciwnie może wywołać uraz, który będzie pamiętał do końca życia. Nigdy nie zapomni też złego traktowania. Są też powściągliwe przy zawieraniu nowych znajomości z ludźmi stąd nawiązanie bliskich więzi zajmuje im trochę czasu. Dalmatyńczyk musi dobrze poznać, by obdarzyć zaufaniem do końca życia. Jest niezwykle inteligentny, ale musi ćwiczyć swój mózg tak samo, jak ciało. Jeśli nie otrzyma potrzebnej stymulacji psychicznej, prawdopodobnie zrobi coś, co ci się nie spodoba.
ŻYWIENIE
Jeśli chodzi o żywienie należy pamiętać, że dalmatyńczyki to zwierzęta bardzo aktywne, ale raczej nie potrzebują karm wysokoenergetycznych. Zwykle mają spory apetyt, dlatego należy uważać, aby ich nie przekarmiać, zwracając szczególną uwagę na kaloryczność posiłków. Żywienie dalmatyńczyka jest nieco trudniejsze niż w przypadku zwierzaków innych ras. Te psy częściej niż pozostałe narażone są na powstawanie kamieni nerkowych. Stąd konieczne jest dopasowanie diety tak, by uniknąć niechcianych chorób związanych z układem moczowym. Powinno się więc unikać podawania im karm zawierających wysoki poziom s puryny – czyli należy z ich jadłospisu raczej ograniczyć wołowinę, ryby, drożdże i podroby, co pozwoli na zredukowanie poziomu kwasu moczowego.
Wychowując dalmatyńczyka, warto zadbać, aby pił dużo świeżej wody. Wspomaga to prawidłowe funkcjonowanie dróg moczowych i jest korzystne ze względu na występowanie u tej rasy schorzeń układu moczowego. Oprócz tego, dalmatyńczykom doskwierają niekiedy alergie pokarmowe. Dlatego behawioryści nakazują wręcz ścisłą ich obserwację - zwłaszcza szczeniąt i osobników w podeszłym wieku - dzięki której można szybko dostrzec pierwsze objawy alergii. W przypadku tych dwóch kategorii psiaków jest to szczególnie istotne, bowiem alergie pokarmowe często objawiają się dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, w tym
wymiotami lub biegunką, a wciąż rosnące szczenięta i nieco już osłabieni psi seniorzy zdecydowanie łatwiej się odwadniają. U niektórych dalmatyńczyków konieczne może okazać się stosowanie karm przeznaczonych dla psów z alergią. Dalmatyńczyk senior, z powodu skłonności do schorzeń stawów i kręgosłupa, może natomiast potrzebować pokarmu wzbogaconego niektórymi składnikami. W takich przypadkach wybór karmy zawsze należy podjąć po konsultacji z lekarzem weterynarii.
POTRZEBY ŻYCIOWE
Zanim zajęłam się hodowlą dalmatyńczyków nie przypuszczałam, że pies, aż tak bardzo może być związany z człowiekiem. Szybko zrozumiałam słowa jednego z hodowców o szczególnym , a wręcz nierozerwalnym połączeniu naszych dusz. Okazało się, że to najwspanialsze przyjaciółki życia i powiernice wszystkich moich tajemnic. Teraz, po niespełna 12 latach wspólnego obcowania rozumiem już, co naprawdę oznacza codzienne obcowanie z DALMATYŃCZYKAMI i nie wyobrażam już sobie życia bez nich
Tak naprawdę, to rasa dla bardzo aktywnych fizycznie ludzi, ponieważ do prawidłowego funkcjonowania potrzebują codziennej, dużej dawki aktywności. Dalmatyńczyk jest bardzo wytrzymałym psem i nie wystarcza mu tylko nawet długi spacer. To pies zaprogramowany na bieganie. Jest szczęśliwy, gdy może uczestniczyć wspólnie z człowiekiem w joggingu i z ogromną radością biega przy rowerze. Dotrzymując tempa, w pełnym kłusie rozwija swoje ciało. Poza tym dalmatyńczyki są fantastycznymi wędrowcami i cudownymi towarzyszami wszelkiego rodzaju trekkingu. Zaspokajają naturalną potrzebę ciągłego ruchu i bliskości z człowiekiem. Znakomicie sprawdzają się więc podczas uprawiania wspólnych sportów tj. caincross, bikejoring, psie zaprzęgi czy agility. A dzięki odpowiedniemu motywacyjnemu i pozytywnemu treningowi dobrze radzą sobie z wytrenowaniem posłuszeństwa. Wykorzystując ich łakomstwo praca treningowa na smaczkach staje się niezawodnym sposobem na uzyskanie zamierzonych przez hodowcę wyników. Bowiem dalmatyńczyk dla ulubionego smaczka zrobi raczej wszystko, chyba, że nie trafimy ze smaczkiem, wówczas może uznać, że nie warto się wysilać dla mało atrakcyjnej nagrody. Powinno się pamiętać o interaktywnych zabawkach dla psów, które podobnie jak psie sporty są dobrym sposób na ćwiczenie ich mózgu. Jak wspomniałam wcześniej dalmatyńczyk potrafi włączyć się w tryb psa myśliwskiego. Najczęściej ma to miejsce podczas spacerów na łonie natury, w nieograniczonej przestrzeni, zwłaszcza gdy pojawi się na horyzoncie „atrakcja,” która ucieka. Wówczas automatycznie przełącza się w tryb gończy i goni. W tym momencie rozumiemy, jak ważna jest nauka i trening przywoływania i odwoływania psa. Poza tym bardzo lubi intensywnie z nosem przy ziemi penetrować teren w ten sposób zbierając wszystkie informacje z zewnątrz. Tu dobrze sprawdzają się wcześniejsze zabawy węchowe tzw. treningi noseworku. Dalmatyńczyki są również wspaniałymi pływakami, uwielbiają wodę. Choć zawsze bywają wyjątki od reguły. Przykładem jest jedna z moich suczek, która bardziej lubi wytaplać się w kałuży i błocie niż popływać w jeziorze. Także spacery z dalmatyńczykiem potrafią być pełne wrażeń, ale też wymagają stałej uwagi i kontroli. Są także wspaniałymi podróżnikami. Znakomicie znoszą więc podróż samochodem bądź innym środkiem lokomocji, zawsze ciekawe co będzie dalej. Dobrze wychowane grzecznie
zachowują się w hotelach czy restauracjach, gdzie oczywiście zawsze budzą ogromne zainteresowanie ludzi. Niektórzy nazywają ich Psimi Celebrytami. Dalmatyńczyk to wspaniały pies rodzinny, świetnie dogadujący się z dziećmi. Chociaż bywa, że małe, zbyt hałaśliwe w zabawach dzieci trochę mogą ich prowokować do nagłych ruchów, niekoniecznie bezpiecznych dla maluchów. Dotyczy to zwłaszcza tych psów, które żyją w bezdzietnym domu. Wówczas bywa, że pies szuka ustronnego dla siebie miejsca i porzuca towarzystwo dziatwy. Uwaga dla wszystkich posiadaczy każdego rodzaju psów: zawsze trzeba mieć na nie oko, szczególnie podczas zabaw z maluchami, ponieważ zupełnie nieświadomie mogą zrobić krzywdę, np. uderzyć wesołym ogonem, co potrafi sprawić ból nawet dorosłemu. Świetnie sprawdzają się w gospodarstwach domowych, w których znajduje się wiele zwierząt i dobrze dogadują się z kotami, jeśli zostaną odpowiednio wprowadzone. Reasumując: Dalmatyńczyki mają stabilną, towarzyską naturę, która pasuje do aktywnej rodziny.
PIELĘGNACJA
W pielęgnacji dalmatyńczyki nie są zbyt wymagającymi psami. Należy tylko pamiętać, że
linieją przez cały rok z intensywnością w okresie wiosennym i jesiennym. Wówczas trzeba
zwiększyć częstotliwość wyczesywania ich sierści.
Pielęgnacja krótkiej szaty dalmatyńczyka nie jest trudna. Ogólnie sierść warto wyczesywać
raz w tygodniu za pomocą gumowej szczotki lub rękawicy.
Obecnie na rynku jest bardzo duży asortyment akcesorii groomerskich, ale z doświadczenia
z moimi psami wiem, że najlepiej sprawdza nam się rękawica z wypustkami, która bardzo
dobrze ściąga sierść a jednoczenie masuje ciało, a to dalmatyńczyku uwielbiają. Dla nadania
ładnego połysku sierści, można przetrzeć psa irchą.
Psom rasy dalmatyńczyk należy regularnie czyścić uszy i w razie potrzeby skracać pazury.
Warto również zwrócić uwagę na stan jamy ustnej i czyścić zwierzęciu zęby.
Nieco bardziej kłopotliwe może okazać się sprzątanie po psie tej rasy. Dalmatyńczyk ma
twardą sierść, przez co włosy mogą wbijać się w domowe tkaniny i trudno je z nich usunąć.
Tutaj przyda się dobrej jakości mocny odkurzacz.
Kąpiel przeprowadzamy w razie potrzeby, gdy zwierzę się zabrudzi. Należy wybierać
szampony przeznaczone dla czworonogów z krótką sierścią. Systematycznie można
przecierać ich szatę wilgotnym ręcznikiem, dzięki czemu usuniemy kurz i zanieczyszczenia,
zapewnimy też w ten sposób sierści połysk.
Kąpiele często odbywają się po szalonym spacerze , gdy psy nie potrafią ominąć żadnej
kałuży po deszczu. Wówczas nieodzownym jest prysznic, a zaraz po nim dokładne osuszenie,
by pies nie przeziębił pęcherza lub nerek. .
Dalmatyńczyki, podobnie jak inne rasy o krótkiej sierści i niewielkiej ilości podszerstka lub
tkanki tłuszczowej nie radzą sobie dobrze z chłodem. Dlatego, w zimowe mroźne dni warto
zaopatrzyć garderobę dalmata w kurtkę, ale też nie przesadnie ciepłą. Ogromna aktywność na
spacerach nawet zimą w śniegu, może sprawić że jeśli będzie mu za ciepło, może chcieć się
rozebrać. Natomiast przy –20°C (choć obecnie jest to rzadkość w naszej strefie klimatycznej)
moje psy noszą też buty, które zabezpieczają wrażliwe łapki przez marznięciem. Zdarzyło
nam się, to kilkakrotnie w czasach, gdy spędzaliśmy zimy na wschodzie naszego kraju.
ZDROWIE I CHOROBY
Analizując artykuł zamieszczony w [zoociel.pl-rasy psów] można stwierdzić, że
dalmatyńczyki to ogólnie zdrowa rasa psów.
Przy należytej opiece średnia długość ich życia wynosi 12-13 lat. chociaż i w niej występują
pewne problemy zdrowotne, do których należy zaliczyć:
GŁUCHOTĘ
Jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych u dalmatyńczyków jest wrodzona głuchota.
Szacuje się, że około 5% dalmatyńczyków jest całkowicie głuchych, a dodatkowe 22-24%
może mieć głuchotę jednostronną. Głuchota jest związana z genetyką rasy i białym
umaszczeniem. Szczenięta powinny być testowane pod kątem głuchoty już w wieku kilku
tygodni za pomocą testu BAER (Brainstem Auditory Evoked Response). Badanie najczęściej
wykonuje się w lekkim znieczuleniu i polega ono na umieszczeniu pod skórą czterech
wyjątkowo cienkich igieł. Takie same wykorzystuje się do akupunktury. W dalszej kolejności
wprowadza się do uszu przewody doprowadzające dźwięki. Są one otoczone jednorazową
formowalną gąbeczka wypełniającą i uszczelniającą kanał słuchowy. Urządzenie do badania
słuchu BAER wytwarza dźwięki w postaci klików i trzasków o ustalonej ilości decybeli.
Tylko i wyłącznie badanie tą metodą daje informację czy szczenię jest obustronnie słyszące
czy też posiada jednostronną bądź obustronną głuchotę. Każdy odpowiedzialny hodowca
takie badania przeprowadza, dlatego decydując się na szczenię pytajmy hodowcę czy
szczenięta takie badanie posiadają.
KARDIOMIOPATIĘ ROZSTRZENIOWĄ
Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) to stan zagrażający życiu, w którym serce staje się
powiększone, cienkie i słabe. Dalmatyńczyki z kardiomiopatią rozstrzeniową staną się słabe,
zmęczone, będą miały problemy z oddychaniem lub kaszel. DCM jest częstą przyczyną
zastoinowej niewydolności serca u psów, która może zagrażać życiu. Weterynarze mogą
wykryć nieprawidłowe problemy z sercem za pomocą badania fizykalnego, prześwietlenia
klatki piersiowej, echokardiogramu i/lub elektrycznego badania przesiewowego serca (EKG).
KAMIENIE MOCZANOWE
Kamienie moczowe mogą przybierać różne formy, ale typem najbardziej istotnym dla
zdrowia i dobrostanu Dalmatyńczyków są kamienie kwasu moczanowego. Wszystkie
dalmatyńczyki są nosicielami mutacji genetycznej, która uniemożliwia im przetwarzanie
kwasu moczanowego, produktu ubocznego występującego we wszystkich rodzajach
żywności. Zamiast tego jest wydalany z moczem. Chociaż dalmatyńczyki wydalają większe
stężenia kwasu moczowego, tylko u niewielkiej ich części występują problemy z kamieniami.
Kwas moczanowy jest słabo rozpuszczalny i istnieje ryzyko, że może odłożyć się w pęcherzu,
a czasami w nerkach. Początkowo osady przypominają drobny piasek, ale później mogą
przekształcić się w grubsze ziarno, a ostatecznie w kamień. Obecność kryształów kwasu
moczowego, zarówno dużych, jak i małych, może powodować podrażnienie pęcherza i dróg
moczowych, prowadząc do infekcji. Kamienie moczowe, które przedostają się do dróg
moczowych, mogą powodować ich niedrożność, co jest bardzo poważne i wymaga
natychmiastowej pomocy weterynaryjnej.
Bardzo trudno jest to określić precyzyjnie jaka jest częstotliwość występowania tego
schorzenia. Jedyne dostępne dane z Wielkiej Brytanii pochodzą z badania zdrowia
dalmatyńczyków KC/BSAVA. Epidemiolog, który analizował dane, stwierdził, że częstość
występowania mieści się w „najlepszym przypadku” wynoszącym 1,1%, „najgorszym
przypadku” wynoszącym 3,5% i uzasadnionej wartości „środkowej” wynoszącej 1,8%.
Liczby te mają charakter orientacyjny, dlatego należy zachować pewną ostrożność.
CHOROBY OCZU
Dalmatyńczyki mogą być podatne na różne choroby oczu, w tym zaćmę, dystrofię rogówki i
postępujący zanik siatkówki (PRA). Zaćma powoduje zmętnienie soczewki oka, prowadząc
do utraty wzroku. Dystrofia rogówki to dziedziczne schorzenie, które wpływa na
przezroczystość rogówki. PRA to postępujące zwyrodnienie siatkówki, które ostatecznie
prowadzi do ślepoty. Regularne badania okulistyczne mogą pomóc we wczesnym wykryciu i
leczeniu tych schorzeń.
PREDYSPOZYCJE DO ALERGII
Alergia jest to reakcja układu odpornościowego na substancję, na którą stał się nadwrażliwy.
Trzy główne przyczyny alergii skórnych to pchle zapalenie skóry (mało powszechne),
żywność i środowisko.
Pchle zapalenie skóry jest reakcją alergiczną na ukąszenia pcheł, ponieważ niektóre psy są
uczulone na ślinę pcheł. Ukąszenia bardzo swędzą, a skóra psa może stać się czerwona,
zaogniona i mogą pojawić się strupy.
Alergie i nadwrażliwość pokarmowa mogą również powodować swędzenie skóry, najczęściej
dotknięte obszary to uszy i łapy, czemu mogą towarzyszyć objawy żołądkowo-jelitowe.
Prawdziwe alergie pokarmowe są rzadkie, a to, co większość ludzi nazywa alergią
pokarmową, to zwykle wrażliwość lub nietolerancja.
Alergeny środowiskowe, takie jak kurz, pyłki i pleśń, mogą powodować atopowe reakcje
alergiczne lub atopowe zapalenie skóry. Mają one charakter sezonowy, więc swędzenie psa
możesz zauważyć tylko w określonych porach roku.
URAZY UKŁADU KOSTNO-STAWOWEGO
W przypadku dalmatyńczyka, który jest psem bardzo aktywnym szczególnie na spacerach,
należy mieć świadomość, że jest narażony na wszelkiego rodzaju urazy i kontuzje, które
niekiedy mogą być naprawdę poważne i wiązać się poważnymi zabiegami i rehabilitacją.
ZESPÓŁ OSTREJ NIEWYDOLNOŚCI ODECHOWEJ (ARDS)
Zespół ostrej niewydolności oddechowej jest chorobą dziedziczną. Dotknięte nią psy mają
między 5 a 10 miesiącem życia objawy kliniczne ciężkiej choroby płuc, w tym szybki,
napięty i głośny oddech, wyciągnięcie szyi, niebieskie do fioletowych dziąseł i niski poziom
tlenu we krwi. Zdjęcia rentgenowskie chorych psów wskazują na oznaki rozlanego
uszkodzenia płuc, a w niektórych przypadkach u psów występuje zjawisko wypełniania
przestrzeni otaczającej serce, tchawicę, przełyk i inne struktury w centralnej części klatki
piersiowej (tzw. jako odma śródpiersia). Psy zazwyczaj umierają lub są poddawane
humanitarnej eutanazji w ciągu sześciu tygodni od pojawienia się pierwszych objawów
klinicznych z powodu złej jakości życia.Testy genetyczne genu ANLN pozwolą wiarygodnie
określić, czy pies jest genetycznym nosicielem zespołu ostrej niewydolności oddechowej.
Zespół ostrej niewydolności oddechowej jest dziedziczony u psów w sposób autosomalny
recesywny, co oznacza, że aby rozwinęła się choroba, muszą otrzymać dwie kopie
zmutowanego genu (po jednej od każdego z rodziców). Ogólnie rzecz biorąc, psy-nosiciele
nie mają cech choroby, ale w przypadku skojarzenia z innym nosicielem tej samej mutacji
istnieje ryzyko urodzenia chorych potomstwa. Każde szczenię urodzone w tym skojarzeniu
ma 25% szans na odziedziczenie choroby i 50% szans na odziedziczenie jednej kopii i bycie
nosicielem mutacji genu ANLN. Wiarygodne badania genetyczne są ważne przy określaniu
praktyk hodowlanych.
CHOROBA SPICHRZENIOWA WĄTROBY (ZATRUCIE MIEDZIĄ)
Przewlekłe zapalenie wątroby związane z miedzią jest postępującą chorobą zapalną wątroby,
która jest spowodowana lub zaostrzona przez wysoki poziom miedzi w wątrobie i krwiobiegu.
Choroba dotyka psy w średnim i starszym wieku, a dalmatyńczyki są obarczone większym
ryzykiem rozwoju tej choroby niż inne rasy. Przewlekłe zapalenie wątroby charakteryzuje się
stanem zapalnym, bliznami i zniszczeniem komórek i tkanki wątroby, co może skutkować
utratą funkcji wątroby, a jeśli nie jest leczona, niewydolnością wątroby. Obecnie nie
wiadomo, dlaczego dalmatyńczyk jest predysponowany do rozwoju tej choroby, ale
prawdopodobny jest genetyczny defekt metabolizmu miedzi u tej rasy. Wczesne rozpoznanie
przewlekłego zapalenia wątroby jest trudne, ponieważ objawy kliniczne są niespecyficzne i
obejmują utratę masy ciała, osłabienie, zmęczenie, wymioty, biegunkę i ból brzucha. Objawy
późniejszych stadiów choroby obejmują obrzęk brzucha i żółtaczkę, a splątanie/zmiana
świadomości może wystąpić, gdy zwiększony poziom miedzi wpływa na funkcjonowanie
mózgu.
Mając na uwadze dobrostan swoich psów powinno się kontrolować regularnie parametry krwi
(morfologia, biochemia), poziom hormonów tarczycy, badania moczu oraz USG. W wieku
1,5 roku – 2 lat wskazane jest wykonanie badań klinicznych serca i oczu ( i wykonywać je
kontrolnie co 2-3 lata).
Kocham moje dalmatynki, które zupełnie zawładnęły moim sercem, umysłem i życiem.
Dlatego zajęłam się ich hodowlą. Nie zamieniłabym tej rasy na żadną inną. Pod każdym
względem jest to pies wyjątkowy. Mogłabym mówić o nich bez końca. Na zakończenie
postanowiłam zebrać kilka ciekawostek, by zainteresować tą rasą psów czytelników tego
artykułu.
CIEKAWOSTKI
Dalmatyńczyki linieją przez cały rok!. Z czasem lepkie wałki i automatyczny odkurzacz stają
się nieodzowne w życiu właściciela tej rasy.
Dalmatyńczyki przychodzą na świat zupełnie białe, dopiero po około tygodniu pojawiają się
pierwsze charakterystyczne cętki na ciele.
Dalmatyńczyki to jedna z nielicznych ras która potrafi się uśmiechać, rozciągając
charakterystycznie wargi od ucha do ucha i pokazując swoje piękne białe uzębienie.
U dalmatyńczyka wyróżniamy, różne typy szczekania. Szczekanie ma inny ton, gdy jest to
okrzyk radości, jeszcze inny gdy jest to głos alarmujący a jeszcze inne gdy jest to głos
ostrzegający.
Dalmatyńczyki są doskonałymi pływakami.
Od psa trenera po psa cyrkowego, dalmatyńczyk odegrał fascynującą rolę w naszej historii.
Nadal wykonują różnorodne prace, od cudownych zwierząt domowych po zajęcia sportowe i
pokazowe, ale ich najbardziej charakterystyczna rola zostanie na zawsze zapamiętana pod
wieloma pseudonimami rasy: angielski pies trenerski, pies powozowy i pies strażacki.
To pies odważny, czujny i zrównoważony. Pełen wigoru i przyjaźnie nastawiony do
domowników - świetny towarzysz wielu zabaw, dobrze czuje się w towarzystwie dzieci.
Dalmatyńczyka cechuje duża inteligencja, odwaga i czujność. Psy tej rasy szybko się uczą.
Niestety bywają dość uparte, dlatego ich szkolenie wymaga konsekwencji i stanowczości.
Dalmatyńczyki kochają spędzać czas w towarzystwie opiekunów, a także innych zwierząt.
Nie przejawiają żadnej agresji, dlatego są to świetne psy dla rodzin z dziećmi. Cechuje je
wrodzona radość z życia.
Dalmatyńczyk to łakomczuch - nie pogardzi aromatyczną karmą, uwielbia mięsne smaki i
ciężko go oderwać od miski. Jego dieta powinna być pod stałą kontrolą właściciela. Aby
skomponować idealny plan żywieniowy psów rasy dalmatyńczyk wybierz karmę dedykowaną
tej rasie
Dalmatyńczyki bardzo przywiązują się do opiekuna i pozostałych członków rodziny, są im
wierne i oddane. Źle znoszą samotność i nie powinny być długo pozostawiane same w domu.
Nie jest to więc pies odpowiedni dla osób zapracowanych
Ta rasa nie będzie odpowiednia dla osób, które nie mogą poświęcić zwierzęciu czasu na
wspólną aktywność. Czworonóg będzie natomiast doskonałym kompanem osób
uprawiających sporty. Chętnie towarzyszy opiekunowi podczas biegania lub jazdy rowerowej.
Należy jednak pamiętać, że szczenięta dalmatyńczyka nie powinny być zmuszane do
nadmiernego wysiłku.
Są bardzo czujne, myślą samodzielnie i asertywnie, dlatego nie jest to odpowiednia rasa dla
kogoś, kto nie ma doświadczenia z psem.
Magda Kulik
DALMATYŃCZYK – PIES DLA KONESERA...
O rasie
Autorzy zdjęć: Weronika Karasiewicz - Martyna Ożóg - Małgorzata Reluga - Dorian Buksa - Zimfoto Igor Zaytsev - Monika Stachura Przewęda - Maugo Chervi